مصرف استاتین وکمبود کوآنزیم کیو و خطر ابتلا به دیابت

 دانشمندان دریک تحقیق آزمایشگاهی  برای اولین بار نشان دادندکه جبران کمبود کوآنزیم Q10می تواند موجب تغییرات سلولی گردد و این کمبود ممکن است یکی از عوارض جانبی مصرف  داروی استاتین باشد که سبب افزایش خطر ابتلا بالغین به دیابت می شود.

استاتین ها یکی از گسترده ترین داروهایی هستند که در دنیا برای کاهش کلسترول LDLیا  کلسترول بد و کاهش خطر حملات قلبی یا سایر حوادث قلبی-عروقی برای بیماران  تجویز می شود. در سالهای اخیر افزایش خطر ابتلا به دیابت با مصرف این داروها مشاهده و مطالعه  شده است.

افزایش ابتلا به دیابت در میان مصرف کنندگان این دارو سبب افزایش نگرانی درمورد مصرف آن گردیده است، بطوریکه سال گذشته از طرف سازمان غذا وداروی آمریکا  بروی جعبه ی این دارو برچسب جدید هشدار دهنده ای نصب شد (بخصوص برای افرادی که دوز بالایی از آنرا مصرف می کنند). یافته های این پژوهش های جدید به عنوان ارتباط مصرف دارو با سندرم متابولیک و اختلالات مربوط به آن سریعا منتشر گردید ویکی دیگر از نشانه های احتمالی مکانیزم مسبب این مشکل را مطرح نمود.

 محققین دارویی دردانشگاه ایالتی Oregonکه این تحقیق رامنتشر کردند می گویند: یافته های اخیر تنها آنالیزهای آزمایشگاهی از سلول بوده است و همچنان به تحقیقات  بیشتری دراین زمینه (تحقیقات حیوانی) و مطالعات نهایی درانسان برای  توصیه به مصرف کوآنزیم Q10نیاز است.

 پرفسور Itoمی گوید: تعداد زیادی از تحقیقات کلینیکی تصادفی نشان داده اند که استفاده  از استاتین ها موجب افزایش 9 درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع 2 می شود . بنابراین مسئله بسیار جدی است بخصوص اگر شما جزو گروه بزرگی از بیماران باشید که هنوز حوادث قلبی را تجربه نکرده اید  اما برای کاهش خطر بیماریهای قلبی از این دارو استفاده می کنند.

 مظنون اصلی در این رابطه تغییر میزان پروتئینی به نام GLUT4است که بخشی از مکانیسم پاسخ سلولی همراه با انسولین می باشد وبه کنترل میزان قند خون کمک می کند.

کاهش بیان GLUT4سبب ایجاد مقاومت به انسولین و آغاز دیابت نوع 2 می شود  که می تواند با مصرف برخی از انواع داروهای استاتین اتفاق افتد . تحقیقات نشان  داده است استاتین ها که سبب کاهش تولید کلسترول میشوند همچنین سبب کاهش  میزان کوآنزیم کیو تن (Q10) می شوند. کوآنزیم Q10درسلول برای  تولید انرژی وانجام اعمال مهم سلولی نیاز است و در این تحقیق دانشمندان نشان دادند که در آنالیزهای آزمایشگاهی با افزودن کوآنزیم Q10بصورت ساپلیمنت به سلول از کاهش میزان GLUT4که بوسیله ی مصرف استاتین القا شده است، جلوگیری میشود.

 تمام داروهای گروه استاتین موجب کاهش میزان GLUT4نمی شوند.

مشکل با انواعی از داروهای استاتین است که لیپوفیل هستند مانند "استاتین" و "سیم وستاتین" این داروها براحتی میتوانند از غشاء سلول عبور کنند. برخی از انواع رایج تر  استاتین نظیر سیم وستاتین، آترووستاتین و لووستاتین نیز لیپوفیلیک (چربی دوست) هستند. تمام این داروها در بازار دارویی موجود می باشند ومصرف دوز بالای  آنها معمولاً با افزایش خطر ابتلا به دیابت همراه است.

 در آزمایشات جدید از نوع هیدروفیل استاتین یعنی pravastatinاستفاده گردید ودانشمندان هیچگونه کاهشی را در میزان GLUT4با مصرف این دارو مشاهده نکردند.Pravastatinنیز در بازار دارویی موجود است.

پرفسور Itoمی گوید: نگرانی درمورد افزایش ابتلا به دیابت بسیار مهم است و ما نیاز داریم علت اصلی این افزایش را پیدا کنیم. شکی نیست که استاتین ها سبب کاهش حوادث قلبی-عروقی به میزان 25 تا 45 درصد می شوند و داروهای ارزشمندی در مبارزه با بیماریهای قلبی هستند. چنانچه مشخص شود که استفاده از کوآنزیم Q10می تواند نگرانی مربوط به مصرف استاتین در افزایش ابتلا به دیابت را برطرف کند، ارزش مصرف این داروها پررنگتر خواهد شد.

 دانشمندان معتقدند قبل از این نتیجه گیری، هنوز به تحقیقات بیشتری در مورد مصرف کوآنزیم Q10  و علت القا دیابت با مصرف استاتین نیاز است.

 منبع :

oregonstate.edu/ua/ncs/archives/2013/apr/co-q10-deficiency-may-relate-statin-drugs-diabetes-risk